Wybór napędu do gravela to jeden z podstawowych dylematów przy zakupie roweru. Kolarze mogą zdecydować się na napęd 1x albo 2x, przy czym oba rozwiązania mają swoje zalety i wady. Rowerzysta powinien wziąć pod uwagę nie tylko zakres przełożeń, ale też możliwość stopniowania kasety i specyfikę tras, po jakich będzie się przemieszczał. Oba elementy odgrywają istotną rolę podczas jazdy. Sprawdzamy, czy istnieje najlepszy napęd do gravela.
Czego dowiesz się z tego artykułu?
- Rowery gravel występują z napędem 1x i 2x.
- "Jedynki" to prostota, niższe koszty serwisu, ale za to mniejsza elastyczność jazdy.
- "Dwójki" umożliwiają lepsze dopasowanie się do warunków na trasie, ale są bardziej skomplikowane i droższe w utrzymaniu.
- Nie istnieje napęd idealny - dopasuj go do swoich potrzeb.
Spis treści:
- Zakres przełożeń a stopniowanie. Na czym polega różnica?
- Napęd do gravela 1x - zalety
- Wady napędu do gravela 1x
- Napęd do gravela 2x - zalety
- Wady napędu do gravela 2x
- Jak dobrać napęd do roweru?
Zakres przełożeń a stopniowanie. Na czym polega różnica?
Gravel to połączenie roweru szosowego i górskiego. Pozwala na sprawne przemieszczanie się po twardej, ubitej nawierzchni, choć oczywiście nie dorówna klasycznemu MTB, jeśli chodzi o uniwersalność. Wybierając napęd, trzeba zwrócić uwagę na zakres przełożeń oraz stopniowanie kasety. Czym różnią się te pojęcia?
Zakres przełożeń to nic innego, jak liczba możliwych do uzyskania kombinacji zębatek. Nie jest to iloczyn zębatek przednich i tylnych, ponieważ część ustawień będzie się powtarzała. Wystarczający zakres przełożeń to taki, który pozwala płynnie poruszać się po zróżnicowanym terenie, czyli pokonywać zarówno „górki", jak i „dołki" z pożądaną prędkością. Z kolei lepsze stopniowanie zapewnia płynny przeskok między kolejnymi biegami. Im większe przeskoki, tym zmiana biegów będzie mniej komfortowa, a kadencja, czyli szybkość kręcenia pedałami, gorsza.
Oczywiście nie zawsze trzeba walczyć o większy zakres przełożeń, czy stopniowanie. Do jazdy rekreacyjnej spokojnie możesz wybrać nawet tańszy model gravela z prostszym napędem. Płynność jazdy i zakres biegów ma znaczenie szczególnie tam, gdzie zależy ci na możliwie najlepszych osiągach. Zasadniczo, im cięższy teren, tym przełożeń powinno być więcej, z kolei ciasne zestopniowanie pozwoli uzyskać większą płynność jazdy. To jednak oczywiście daleko idące uproszczenie. Systemy 1x i 2x nie są ze sobą kompatybilne i nie można stosować ich zamiennie.
Obecnie na rynku znajdziesz zarówno gravele jednorzędowe, jak i dwurzędowe. Napędem jednorzędowym będzie np.:
- 1x10,
- 1x11,
- 1x12.
Napędy dwurzędowe to np.:
- 2x10,
- 2x11,
- 2x12.
Przykładowe modele jednorzędowych graveli to Kross Esker, czy Polygon Tambora. Z kolei dwurzędówki to np. Orbea Terra. Polecamy także rodzime modele Unibike - Tier oraz Geos. Przeczytaj, czym różnią się poszczególne rodzaje napędów rowerowych.
Napęd do gravela 1x - zalety
Rower z jedną przerzutką ma tzw. jeden blat, czyli jedną tarczę z przodu. Nie znajdziesz w nim przedniej przerzutki. Zasadniczą zaletą takiego rozwiązania jest łatwość operowania biegami. Jeśli nie chcesz zastanawiać się, jakie przełożenia w rowerze ustawić, będzie to dobry wybór. Po prostu jedziesz przed siebie i przestawiasz biegi na bardziej miękkie lub twarde w zależności od aktualnego nachylenia trasy i typu nawierzchni. Żadnego skomplikowanego setupu przód-tył tutaj nie znajdziesz.
Jedna manetka i brak przedniej przerzutki to nie tylko łatwiejsza jazda, ale także mniej elementów, które potencjalnie mogą się zepsuć podczas jazdy. Niższe ryzyko tego, że podczas zmiany przełożeń spadnie łańcuch, pozwala skupić się na jeździe. Napęd rowerowy 1x11 lub podobny to również tańszy i łatwiejszy serwis. Jeśli czyszczenie i regulację napędu przeprowadzasz sam, z pewnością docenisz mniej elementów do dokręcenia.
Rower z jedną zębatką z przodu umożliwia też wykorzystanie wszystkich przełożeń. Podczas jazdy nie spotkasz się z sytuacją, kiedy kombinacje przód-tył będą niemożliwe do wrzucenia lub przeciwnie, powtarzają się.
Oczywiście zaletą jazdy rowerem z jednym blatem z przodu jest też niższa masa jednośladu. Dla początkujących użytkowników pozbycie się jednej przerzutki, manetki i zębatki może wydawać się groszowym zyskiem, ale nauczysz się go doceniać na dłuższej trasie. Różnica w wadze potrafi wynieść nawet 300-400 gramów, więc podczas dłuższej jazdy z pewnością będzie odczuwalna.
Zalet napędów gravela 1X jest więcej - łatwiejsze czyszczenie, cichsza jazda oraz mniej wydatków związanych z kupowaniem nowych części to te najważniejsze.
Wady napędu do gravela 1x
Pomimo wielu zalet napęd typu 1x nie zawsze będzie idealnym rozwiązaniem. Warto zdawać sobie sprawę z jego ograniczeń przed wyruszeniem w długą trasę.
Przede wszystkim odczuwalne będzie gorsze stopniowanie kasety, jeżeli wybierzesz napęd do gravela z szerokim zakresem przełożeń. Kaseta typu 10-42 oznacza wyraźnie wyczuwalne skoki przy zmianie biegów. Odczucia są zupełnie inne, niż w przypadku graveli z przednią przerzutką.
Napęd gravel w grupie 1x wymusza też większe przekosy łańcucha. O ile jest to oczywiste z mechanicznego punktu widzenia, im linia łańcucha będzie przebiegała mniej równolegle do osi jazdy, przeniesienie napędu będzie mniej efektywne. Innymi słowy, ucierpi na tym moc podczas jazdy. Gravel 1x będzie też szybciej zużywał łańcuch, ponieważ rzadziej pracuje on w swojej naturalnej płaszczyźnie. Druga różnica jest taka, że rower bez przedniej przerzutki jest bardziej wrażliwy na skrzywienie haka przerzutki tylnej (to wymienny element ramy roweru, który z jednej strony umożliwia precyzyjną zmianę przełożeń, z drugiej zabezpiecza przerzutkę przed uszkodzeniem w wyniku uderzenia z boku). Sama przerzutka w gravelach 1x ma dłuższy wózek, więc nawet niewielkie skrzywienie haka może zaburzać płynną pracę mechanizmu.
Wypada wspomnieć, że tani napęd 1x10 będzie oferował niewielki zakres przełożeń. Jeśli zależy ci na uniwersalności w dobrej cenie, to napęd rowerowy 2x10 oferuje większe możliwości. Musisz więc liczyć się z większym wydatkiem.
Napęd do gravela 2x - zalety
Producenci napędów 2x oferują na tyle dużo rozwiązań, że rower z dwoma blatami z przodu, który oferuje jednocześnie szeroki zakres przełożeń i płynne stopniowanie kasety, jest po prostu tańszy. Napęd 2x10 pozwala zmniejszyć zużycie łańcucha, wydłużając jego żywotność i powoduje, że pracuje on w bardziej naturalny sposób, bez strat mocy podczas pedałowania.
Kasety 2x często są tańsze od „szerokich jedynek", ponieważ ich wykonanie i obróbka są prostsze. Można więc powiedzieć, że napęd rowerowy 2x11 lub inny z dwoma przerzutkami będzie dobrym wyborem dla osób, które chcą ograniczyć wydatki związane z kolarstwem, ale jednocześnie zachować elastyczność i dynamikę jazdy.
Wady napędu do gravela 2x
Jak mawiają, każdy kij ma dwa końce i z wyborem napędów do gravela jest tak samo. Budowa gravela predestynuje go do wykorzystania na szutrach poza miastem. Niestety względem pojedynczego napędu jazda w terenie ujawnia kilka mankamentów napędu z dwoma przerzutkami:
- większa ilość elementów oznacza bardziej czasochłonną konserwację (lub droższą - jeśli naprawami zajmuje się serwis),
- podczas jazdy trzeba zwracać większą uwagę na przełożenia w rowerze,
- sporo osób zauważa, że wykorzystanie przedniej przerzutki limituje rozmiar opony w rowerze.
Oczywiście pojawia się też banalny aspekt w postaci konieczności czyszczenia wszystkich elementów po jeździe.
Warto zwrócić uwagę, że w poszczególnych modelach rowerów występują różne grupy napędów. SRAM Apex to typowa Jedynka i producent nie zdecydował się na wypuszczenie wersji dla dwóch przerzutek. Z kolei Shimano GRX występuje zarówno jako napęd 1x, jak i 2x.
Jak dobrać napęd do roweru? Kilka wskazówek na zakończenie
O tym, jaki napęd do roweru wybrać, powinien decydować twój styl jazdy i teren, po jakim najczęściej się przemieszczasz. Większy zakres kasety docenią przede wszystkim osoby, które na co dzień trenują w górach i muszą pokonywać ostre podjazdy. Jeśli mieszkasz w centralnej Polsce lub na północy i tam najczęściej kasujesz kolejne kilometry, w zupełności wystarczy ci mniejszy zakres przełożeń.
Podobnie znaczenie ma teren, po jakim się przemieszczasz. Jeśli na twoich trasach dominuje szosa, nie będziesz musiał tak często zmieniać przełożeń, jak osoby, które traktują gravela jako allroundera do jazdy w każdym terenie - od miasta, przez las, aż po polne drogi.
Pojedynczy napęd utrudnia dopasowanie się do innych rowerzystów. Jeśli często bierzesz udział w ustawkach, napęd "dwójka" sprawi, że jazda w grupie będzie łatwiejsza, a jeśli wolisz jedynkę, powinna być ciasno zestopniowana. Napęd 1x11 dla amatora jeżdżącego samotnie może okazać się świetnym wyborem, ale dla zawodnika przygotowującego się do wyścigu napęd 2x11 lub inny podwójny często będzie lepszy.
Porównanie przełożeń w rowerze ma też znaczenie z treningowego punktu widzenia. Rower z napędem 2x10 Shimano lub SRAM pojedzie często płynniej niż np. z napędem 1x11. Jeśli mierzysz wydajność jazdy za pomocą liczników rowerowych, dwie przerzutki zapewnią lepszą kontrolę nad parametrami jazdy.
Niezależnie od tego, który napęd wybierzesz, pamiętaj, że zarówno gravele z 1x, jak i 2x powinny mieć świetne hamulce zapewniające odpowiednio dużą siłę hamowania. W praktyce to ważniejsze niż liczba przełożeń, ponieważ sprawniejsze hamowanie oznacza bezpieczeństwo. Niezależnie od tego, który napęd wybierasz, pamiętaj też o zabraniu ze sobą na wyprawę pompki i bidonu. Większy pakunek łatwiej będzie zabrać na bagażniku rowerowym. Te podstawowe akcesoria sprawią, że nawet długa trasa będzie przyjemna, niezależnie od niespodzianek na trasie.
Czy można wybrać najlepszy napęd do gravela?
Czy w takim razie istnieje idealny napęd? Niestety nie i naprawdę ciężko wskazać w tym zestawieniu lidera. Część kolarzy z uporem maniaka będzie wskazywała na zalety napędu 2x, ale nie brakuje i takich, którzy świetnie czują się na 1x. Najlepiej przejechać się na obu i sprawdzić, który lepiej ci leży.
Szukasz gravela, który poradzi sobie na każdej trasie, ale nie jesteś pewien, na jaki typ napędu się zdecydować? Sprawdź ofertę sklepu Sprint-rowery.pl i wybieraj spośród modeli szutrowych takich firm, jak Trek, Giant, czy Orbea. Zachęcamy do zapoznania się z aktualnymi promocjami, gdzie znajdziesz zarówno rowery, osprzęt, jak i wyposażenie!
Komentarze