Grupy osprzętu SRAM - co warto wiedzieć przewodnik

Grupy SRAM oferują napędy i rozwiązania, które zrewolucjonizowały kolarstwo - od przełomowej manetki SRAM Grip Shift po bezprzewodowy eTap AXS. Amerykańska marka skutecznie konkuruje z japońskim gigantem Shimano, oferując innowacyjne rozwiązania dla każdego rowerzysty.

Dowiedz się, jak posegregowane są komponenty tego producenta i co je wyróżnia. Omówimy budżetową linie Apex oraz profesjonalne komponenty SRAM Red. Dowiesz się też czym charakteryzuje się SRAM SX Eagle i co sprawia, że po grupę XX1 sięgają zawodnicy Pucharu Świata. Która grupa SRAM jest dla Ciebie? Podpowiadamy!

Z tego artykułu dowiesz się:

• Czym różnią się od siebie poszczególne grupy osprzętu rowerowego SRAM - szosowe, gravelowe i MTB,
• które grupy SRAM są elektroniczne (AXS), a które dostępne w wersji mechanicznej,
• jakie konfiguracje napędu oferują poszczególne grupy i do jakiego stylu jazdy najlepiej pasują,
• czym wyróżniają się topowe grupy osprzętu SRAM - RED, XX1, Force AXS,
• czy i kiedy warto zainwestować w napęd z pomiarem mocy,
• dla kogo przeznaczone są grupy takie jak Apex, GX, X01 czy Rival,
• które zestawy oferują najlepszy stosunek ceny do jakości?

Spis treści

1. Historia marki SRAM i jej innowacje
2. Grupy SRAM dla rowerów szosowych
3. Grupy osprzętu rowerowego SRAM dla MTB
4. Jak dobrać grupę osprzętu SRAM do swoich potrzeb?
5. SRAM vs Shimano - najważniejsze różnice
6. Podsumowanie i wnioski

Historia marki SRAM i jej innowacje

SRAM jest stosunkowo młodą amerykańską marką - powstał dopiero w 1987 roku. Nazwa powstała z połączenia imion założycieli (Scott, Ray i Sam) i szybko zaczęła kojarzyć się z firmą, która rzuci rękawice Shimano w branży rowerowej.

Rewolucyjna manetka SRAM

Od początku istnienia firma stawiała na nowatorskie rozwiązania i już pierwszy produkt przyniósł jej rozgłos. Była to obrotowa manetka Grip Shift, pozwalająca na szybką zmianę biegów bez odrywania rąk od kierownicy.

Początkowo Grip Shift kierowano do kolarstwa szosowego, lecz największą popularność zdobył w rowerach górskich MTB - to dzięki niemu SRAM zaistniał na rynku i zdobył uznanie.

W kolejnych latach producent systematycznie poszerzał ofertę napędu i innych komponentów.

SRAM na przestrzeni lat przejął firmy i technologie takich marek jak: Sachs, RockShox, Avid i Truvativ.

Taka polityka sprawiła, że SRAM dziś może sobie pozwolić na kompleksowe projektowanie najważniejszych części rowerowych na rynku w ramach jednego przedsiębiorstwa.

W 2006 roku firma wprowadziła swoje pierwsze kompletne grupy szosowe - SRAM Force i SRAM Rival, które korzystały z innowacyjnego mechanizmu zmiany biegów DoubleTap (jedna dźwignia do lżejszych i cięższych biegów).

Wkrótce dołączyła do nich topowa grupa SRAM Red jako najwyższa grupa szosowa, która miała rywalizować z Shimano Dura-Ace w profesjonalnych wyścigach. Wykonano ją w większości z włókna węglowego i tytanu, dzięki czemu odznacza się wysoką precyzją działania i niską masą.

Obecnie dostępna jest wyłącznie jako Red eTap AXS (wcześniejsze generacje 2x10 i 2x11 nie są już produkowane). Osprzęt Red spotkamy w rowerach zawodowych ekip - to pokaz możliwości SRAM i wybór kolarzy, dla których liczy się każdy detal osprzętu.

Grupy SRAM dla rowerów szosowych

Grupy szosowe SRAM, to: Apex, Rival, Force i Red - ułożone hierarchicznie od najtańszej do najwyższej. Poniżej ich krótka charakterystyka:

SRAM Apex

Apex to podstawowy osprzęt szosowy SRAM. W najnowszej generacji występuje w wersji 1x12 w wariancie AXS i wersji mechanicznej. Na rynku wciąż znajdziesz sporo rowerów wyposażonych w poprzednią jego generację w wariancie 1x11.

Jeśli chodzi o grupy szosowe SRAM, to w dużej mierze Apex był grupą szosową. Jego najnowsza generacja została przeprojektowana pod kątem graveli dla początkujących.

Grupa Apex wykonana jest głównie z aluminium, wykorzystuje manetki DoubleTap i oferuje solidne działanie w korzystnej cenie. Odpowiada klasie Shimano Tiagra i często spotykana jest w rowerach dla początkujących.

Jeśli chodzi o grupy szosowe SRAM, APEX jest ostatnią, która występuje jeszcze w wersji mechanicznej.

SRAM Rival

W katalogu SRAM pełni bardzo podobną funkcję, co Shimano 105 - dostarcza technologie z wyższych grup do szerokiego grona ambitnych amatorów. Spotkasz ją w specyfikacji rowerów szosowych ze średniej półki.

Standardowy Rival zapewnia napęd 2 × 12 i występuje też w wersji z korbą 1X. Komponenty Rival są lżejsze od Apex (więcej elementów z wysokiej jakości stopów) i dziedziczą technologie z wyższych grup. Maksymalny zakres obsługiwanej kasety SRAM Rival to 10-36t.

Dostępna jest również opcja bezprzewodowa - Rival eTap AXS (12-rzędowa) - pozwalająca cieszyć się elektroniką w niższej cenie. Rival to odpowiedni wybór dla ambitnych amatorów szosy i graveli. Jeśli zechcesz, możesz dokupić do niej dodatkowo dedykowany pomiar mocy.

Ciekawostką jest wariant Sram Rival dla graveli, który ma napęd w standardzie 1 × 13 i kasetę z rozpiętością 10-46. W średniej półce ta nowość zdecydowanie namiesza.

SRAM Force

Force to osprzęt wysokiej klasy, porównywany z Shimano Ultegra. Występuje już tylko w wariancie elektronicznym SRAM Force eTap AXS. Najnowsza generacja tej serii obsługuje kasetę 13-biegową i współpracuje z dodatkowym pomiarem mocy.

W grupie tej zastosowano lżejsze materiały: karbonowe ramiona korby, elementy z magnezu i tytanu, dzięki czemu masa jest znacznie niższa niż Rival.

Force zapewnia doskonałą precyzję zmiany biegów i trwałość - jest chętnie wybierany przez zaawansowanych kolarzy szosowych oraz do rowerów gravel z wyższej półki (w odmianie Force 1X).

SRAM Red

Red to topowa, najwyższa grupa szosowa SRAM, stworzona dla profesjonalistów. Wykonana jest w dużej mierze z karbonu i tytanu. To najlżejsza i najbardziej zaawansowana technologicznie z całej linii amerykańskiego producenta grupa osprzętu dla rowerów szosowych.

Występuje w dwóch wariantach:

• RED eTap AXS — standardowa wersja szosowa zaprojektowana do obsługi kaset z maksymalną zębatką do 36 zębów. Jest zoptymalizowana pod kątem szybkich i precyzyjnych zmian na ciasno zestopniowanych kasetach. Można ja skonfigurować w wersji 1X, jak i 2X.
• RED XPLR AXS — przerzutka XPLR (skrót od "Explore") została zaprojektowana specjalnie do obsługi kaset o znacznie większym zakresie. Jest kompatybilna wyłącznie z kasetami XPLR, których największa zębatka ma do 44 zębów. Ma dłuższy wózek i inną konstrukcję, aby zapewnić precyzyjną zmianę biegów na tak dużej rozpiętości kasety. Występuje tylko w wersji 1X.

Osprzęt SRAM Red cechuje bezkompromisowa jakość zmiany biegów i niska masa – to właśnie tę grupę zobaczymy w rowerach zawodników World Tour.

Grupy osprzętu rowerowego SRAM dla MTB

W segmencie MTB SRAM również uporządkował swoje napędy w kilka głównych grup.

Aktualna hierarchia SRAM MTB (od najniższej do najwyższej) to: SX Eagle, NX Eagle, GX Eagle, X01 Eagle oraz XX1 Eagle. Wszystkie te grupy oferują 12-rzędowy napęd 1 × 12 (tzw. Eagle) o szerokim zakresie przełożeń.

Różnią się one użytymi materiałami, wagą i przeznaczeniem - dzięki temu niezależnie od potrzeb, zarówno amatorzy, jak i zawodnicy znajdą coś dla siebie.

SRAM SX Eagle

SX Eagle to podstawowa grupa MTB 1 × 12 przeznaczona do tańszych rowerów górskich i rekreacyjnej jazdy.

Umożliwia jazdę z kasetą 12-rzędową o zakresie 11-50T (współpracuje ze standardowym bębenkiem HG). Komponenty SX wykonano z mniej zaawansowanych i cięższych materiałów (stal, podstawowe aluminium), co skutkuje wyższą masą i nieco mniej precyzyjną zmianą biegów niż w droższych grupach. Plusem jest korzystna cena - SX pozwala cieszyć się nowoczesnym napędem 1 × 12 szerokiemu gronu początkujących.

Typowy rower hardtail MTB w cenie do ok. 4000 zł będzie wyposażony właśnie w SX Eagle.

SRAM NX Eagle

NX Eagle to grupa o szczebel wyżej, kierowana do amatorów MTB. Podobnie jak SX, oferuje napęd 1 × 12 z kasetą 11-50T (pasującą na zwykły bębenek).

Różnicą względem SX jest użycie większej ilości aluminium w komponentach (np. przerzutce i manetce), co obniża masę i poprawia precyzję działania. NX jest trwalszy i nieco lżejszy od SX, wciąż zachowując przystępną cenę.

Istotną zaletą NX Eagle jest kompatybilność z opcjonalną manetką obrotową Grip Shift oraz możliwość montażu manetki na jednej obejmie z klamką hamulcową (system MatchMaker). Ta grupa sprawdzi się w rowerach MTB z niższej i średniej półki cenowej - oferując nowoczesny napęd 1 × 12 mniej wymagającym użytkownikom.

SRAM GX Eagle

GX Eagle to bardzo popularna grupa z wszystkich grup osprzętu SRAM dla rowerów górskich.

Oferuje zaawansowane technologie z wyższych modeli przy umiarkowanej cenie, dzięki czemu uchodzi za najbardziej opłacalny napęd SRAM.

GX korzysta z kasety 10-50T (lub 10-52T w najnowszej wersji) montowanej na bębenek XD, co daje pełne spektrum przełożeń do jazdy XC, trail czy enduro.

Większość komponentów wykonano z wytrzymałego aluminium, a wybrane elementy (np. niektóre korby) mogą zawierać włókno węglowe, co jeszcze obniża wagę.

GX zadowoli ambitnych amatorów - wyróżnia się świetnym balansem między wagą, wytrzymałością a ceną. Często spotkamy go w rowerach górskich średniej klasy (wartości ok. 10-15 tys. zł). Jeśli ktoś jest zwolennikiem elektronicznej zmiany biegów, to może zainwestować w SRAM GX Eagle AXS.

To bezpośrednia konkurencja Shimano Deore 1 × 12.

SRAM X01 Eagle

X01 Eagle to grupa z wysokiej półki, zaprojektowana z myślą o wymagających kolarzach górskich. Jej konstrukcja przystosowana jest do pracy w trudnych warunkach atmosferycznych i rywalizacji sportowej (np. enduro, trail). Występuje w wersji mechanicznej i elektronicznej AXS.

W porównaniu do GX jest lżejsza - m.in. dzięki karbonowym ramionom korby i elementom kompozytowym w przerzutce.

Napęd X01 cechuje się maksymalną precyzją zmiany biegów nawet w trudnych warunkach (błoto, duże obciążenie), a przy tym oferuje wysoką trwałość. Różnice wobec topowego XX1 są niewielkie (X01 jest cięższy), dlatego wielu zawodników enduro wybiera właśnie tę grupę dla idealnego kompromisu między wytrzymałością a masą.

SRAM XX1 Eagle

XX1 Eagle to flagowy osprzęt MTB od SRAM, stworzony z myślą o wyścigach XC na najwyższym poziomie.

W grupie tej zastosowano najlżejsze dostępne materiały - mechanizm korbowy ma karbonowe ramiona, liczne elementy (śruby, osie) wykonano z tytanu, a kaseta składa się z jednego bloku stali z aluminiową największą zębatką.

XX1 jest lekki i oferuje bezbłędną pracę napędu nawet pod dużym obciążeniem. To wybór profesjonalistów i osób, dla których tylko najwyższa jakość jest akceptowalna.

Warto dodać, że tylko do tej grupy MTB można dokupić fabryczny pomiar mocy (w korbie SRAM XX1 Quarq), co podkreśla jej wyczynowy charakter. Dla większości amatorów aż tak zaawansowany osprzęt nie jest konieczny - tańsze grupy (jak X01 czy GX Eagle) również w pełni zaspokoją ich potrzeby, ale XX1 pokazuje pełnię możliwości SRAM.

Podobnie jak w przypadku GX Eagle AXS i X01 Eagle AXS, XX1 Eagle AXS korzysta z protokołu bezprzewodowej komunikacji z manetką.

W ramach ciekawostki: zanim pojawiły się grupy Eagle i AXS, SRAM oznaczał swoje starsze zestawy napędowe literami i cyframi.

Istniały m.in. serie X7, X9, X0 do napędów 3 × 9 i 2 × 10 - wiele z tych komponentów do dziś zbiera dobre opinie użytkowników (np. korba SRAM X7 2 × 10 uchodziła za bardzo udany, trwały produkt w swojej klasie).

Obecnie jednak pełna klasyfikacja przerzutek SRAM jest znacznie bardziej przejrzysta, oparta na jednolitej linii Eagle opisanej powyżej.

Mechanizmy korbowe z pomiarem mocy i wyjątkowe technologie SRAM

W ofercie firmy SRAM znajdziesz szereg technologii, które sprawiają, że osprzęt tego producenta cieszy się dużym zaufaniem rowerzystów na różnym poziomie zaawansowania. Co sprawia, że Sram zbudował rozpoznawalność na całym świecie?

• Mechanizmy korbowe: SRAM dzięki przejęciu marki Truvativ sam projektuje i produkuje swoje korby i suporty. We wszystkich nowszych grupach stosuje standaryzowany system osi DUB, który zapewnia kompatybilność z różnymi ramami i obniża masę. W niższych grupach (np. Apex, NX) korby wykonywane są z aluminium, natomiast wyższe modele (Force, XX1 itp.) posiadają ramiona z włókna węglowego dla redukcji wagi. SRAM oferuje też opcjonalny fabryczny pomiar mocy - dzięki przejęciu firmy Quarq możliwe jest nabycie korb z miernikiem mocy, co jest niezbędne do wykonywania zaawansowanych jednostek treningowych i zarządzania energią na wyścigach.
• Manetki i zmiana biegów: W szosowych grupach mechanicznych SRAM zastosował unikalny system DoubleTap, w którym jedna dźwignia (klamkomanetka) obsługuje zmianę przełożeń na lżejsze i cięższe. Rozwiązanie to jest intuicyjne i wyraźnie odróżnia osprzęt SRAM od konkurencji (Shimano stosuje dwie oddzielne dźwignie). W rowerach górskich standardem są manetki spustowe obsługiwane kciukiem, ale SRAM nadal oferuje też obrotowe manetki Grip Shift dla fanów tego rozwiązania (dostępne np. do grup NX/GX Eagle). We wszystkich nowoczesnych manetkach SRAM zaimplementowano mechanizmy zapewniające natychmiastowe działanie - linka jest zwalniana od razu po naciśnięciu dźwigni (technologia ZeroLoss). W grupach elektronicznych eTap AXS tradycyjne manetki zastąpiono bezprzewodowymi kontrolerami z przyciskami, których funkcje można personalizować przez aplikację.
• Kasety i bębenki: Najnowsze grupy SRAM korzystają z autorskiego standardu mocowania kasety - bębenka XD (dla MTB) oraz wydłużonego bębenka XDR (dla szosy). Pozwala on na montaż kaset z najmniejszą zębatką 10T, co zwiększa zakres przełożeń w napędzie.Kasety 12-rzędowe grup GX Eagle i wyższych wymagają już bębenka XD/XDR, podczas gdy tańsze serie (SX, NX oraz szosowe starsze Apex/Rival) korzystają ze standardowych bębenków typu Shimano/SRAM HG (minimalna zębatka 11T). Wiele producentów piast oferuje bębenki XD/XDR jako opcjonalne akcesorium - dzięki temu montaż osprzętu SRAM w rowerze nie stanowi problemu.
  Technologia produkcji kaset zakłada między innymi karbonowy pająk zintegrowany z zębatkami dla obniżenia masy koronek z najwyższych grup osprzętu.

Jak dobrać grupę osprzętu SRAM do swoich potrzeb?

Wybór osprzętu zależy od kilku czynników. Poniżej kilka wskazówek, które pomogą dopasować grupę SRAM do Twoich potrzeb:

• Poziom zaawansowania i budżet: dla początkujących i mniej wymagających najlepsze będą podstawowe grupy - w szosie SRAM Apex i Rival, w MTB SX/NX Eagle.
  Zapewniają one pełną funkcjonalność przy najniższych kosztach. Bardziej zaawansowani amatorzy docenią średnie grupy (Rival, GX Eagle), oferujące lepsze materiały i niższą masę za umiarkowaną cenę. Zawodnicy i ambitni zawodnicy powinni rozważyć najwyższe serie (Force, Red na szosie oraz X01, XX1 Eagle w MTB), które gwarantują najlepsze osiągi kosztem wyższej ceny.
• Rodzaj roweru i styl jazdy: inny osprzęt sprawdzi się w rowerze szosowym, a inny w górskim czy gravelowym. Każda z grup osprzętu jest dedykowana do konkretnych zastosowań i przy wyborze sugeruj się zaleceniami producenta w tej materii.
• Nowoczesne technologie: zastanów się, czy chcesz tradycyjny mechaniczny osprzęt, czy też interesują Cię elektroniczne grupy SRAM eTap AXS.
  Mechaniczne napędy są tańsze i prostsze w obsłudze, ale bezprzewodowy system AXS oferuje niespotykaną kulturę pracy i brak kabli. Przy przerzutkach w systemie AXS odpada Ci także konieczność wykonywania serwisu i mikroregulacji wynikającej ze zużycia linki i pancerzy.
  Czy warto dopłacić do grupy AXS? Jeśli dużo jeździsz w trudnych warunkach, cenisz absolutnie płynną zmianę biegów i lubisz nowinki - odpowiedź brzmi tak, o ile budżet nie jest dla Ciebie ograniczeniem.
• Kompatybilność i przyszły rozwój: SRAM zapewnia dużą kompatybilność w obrębie swoich systemów - np. wszystkie grupy są cross-kompatybilne (możesz z czasem wymienić np. przerzutkę na wyższą).
  Planując zakup, warto jednak upewnić się, że Twój bębenek w kole jest odpowiedni (np. pod kasetę 12 rzędów z najmniejszą zębatką 10T potrzebny jest bębenek XD lub XDR - w razie czego można go wymienić).

SRAM vs Shimano - najważniejsze różnice

Obie marki oferują wysoką jakość i niezawodność, jednak można wskazać kilka różnic, które przemawiają na korzyść SRAM:

• Innowacyjność i nowoczesne rozwiązania: jeśli lubisz nowinki technologiczne, SRAM często wychodzi z nimi jako pierwszy. Amerykańska firma postawiła na bezprzewodowy system eTap AXS oraz wcześnie wprowadziła napędy 1x w MTB, podczas gdy Shimano dłużej trzymało się tradycyjnych rozwiązań (np. 2x/3x czy przewodowego systemu Di2). Shimano zdaje się sukcesywnie "nadganiać" to, co SRAM wprowadził kilka lat temu.
• Oferta produktowa: Shimano oferuje grupy od najprostszych, budżetowych (Tourney, Altus) po topowe (Dura-Ace, XTR), podczas gdy SRAM koncentruje się na średniej i wyższej półce. Jeśli szukasz osprzętu do bardzo taniego roweru miejskiego czy trekkingowego - będzie to raczej Shimano. Z kolei w rowerach sportowych ze średniej półki wzwyż (np. gravel za ok. 8-10 tys. zł) często spotkasz już grupy SRAM (np. Rival 1 zamiast Shimano GRX/105). SRAM ma opinię nieco droższej opcji, szczególnie w najwyższych modelach, ale oferuje za to bardziej wyspecjalizowane rozwiązania dla wymagających użytkowników.
• Sposób zmiany biegów: wielu użytkowników zwraca uwagę, że charakterystyka pracy przerzutek obu firm jest nieco inna. Przerzutki SRAM zmieniają biegi bardzo szybko i bezpośrednio - niektórzy opisują to jako bardziej „agresywne” działanie. Shimano z kolei jest znane z płynnej, niemal niewyczuwalnej zmiany przełożeń. To kwestia preferencji - jednym odpowiada zdecydowane „klik” SRAM, inni wolą łagodniejszą pracę Shimano.

Podsumowanie i wnioski

Mimo że amerykańska firma SRAM jest młodsza i mniejsza od Shimano to z powodzeniem konkuruje z japońskim gigantem, stale wprowadzając nowości technologiczne i utrzymując wysoką jakość.

Hierarchia przerzutek i napędów SRAM obejmuje zarówno rozwiązania dla amatorów (np. Apex, SX/NX Eagle), jak i topowe grupy dla najbardziej wymagających (Red, XX1 Eagle). Dzięki temu niezależnie od poziomu zaawansowania znajdziesz osprzęt dopasowany do siebie.

To, co wyróżnia produkty SRAM, to ciągłe udoskonalanie i innowacje. Firma jako pierwsza wprowadziła wiele rozwiązań, które później przejął cały rynek (choćby wspomniany napęd 1X czy bezprzewodowa zmiana biegów).

SRAM pokazuje, że nawet będąc mniejszym graczem, można wyznaczać trendy - z korzyścią dla nas, rowerzystów.

My też od lat wyznaczamy trendy!

Nasz sklep jest zaopatrzony we wszystko, co jest niezbędne do uprawiania kolarstwa na każdym poziomie. Mamy personel, który regularnie jeździ na rowerze i potrafi odpowiednio dopasować sprzęt do Twoich potrzeb. Poza tym budujemy jedną z najfajniejszych społeczności rowerowych w Internecie. Dołącz do nas w rozwijaniu pasji do rowerów. Zapraszamy!

Do następnego!